Phân tích chi tiết thuế thu nhập cá nhân ở Úc

Thuế thu nhập cá nhân ở Úc (Individual Income Tax) là khoản thuế lũy tiến mà mọi cá nhân có thu nhập phát sinh tại Úc hoặc người cư trú tại Úc có thu nhập toàn cầu phải đóng cho Chính phủ. Hệ thống thuế này được quản lý bởi Cơ quan Thuế vụ Úc (ATO). Đặc điểm quan trọng nhất của thuế thu nhập cá nhân tại Úc từ ngày 1/7/2024 là việc áp dụng Stage 3 Tax Cuts, giúp giảm thuế suất cho các ngưỡng thu nhập trung bình, tạo điều kiện cho người lao động giữ lại nhiều thu nhập hơn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.

1. Tổng quan về năm tài chính (Financial Year) tại Úc

Chu kỳ thuế ở Úc không khớp với năm dương lịch. Năm tài chính (Financial Year hay Fiscal Year) bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm nay và kết thúc vào ngày 30 tháng 6 năm sau.

Ví dụ, năm tài chính 2024-25 bắt đầu từ ngày 1/7/2024 và sẽ kết thúc vào ngày 30/6/2025. Việc hiểu rõ mốc thời gian này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với kế hoạch tài chính của cá nhân:

• Thời điểm mua sắm thiết bị: Nhiều người chọn mua máy tính, dụng cụ làm việc trước ngày 30/6 để có thể khai báo khấu trừ thuế ngay trong năm tài chính hiện tại.
• Thời điểm quyết toán: Bạn có 4 tháng (từ tháng 7 đến tháng 10) sau khi kết thúc năm tài chính để hoàn tất việc khai thuế (Tax Return).

Tổng quan về năm tài chính (Financial Year) tại Úc

2. Đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân ở Úc: Phân loại cư trú

Hệ thống thuế Úc phân biệt rất rõ ràng giữa "Người cư trú để tính thuế" và "Người không cư trú". Lưu ý rằng, khái niệm "cư trú để tính thuế" hoàn toàn khác với khái niệm "cư trú" trong luật di trú (visa).

2.1. Người cư trú để tính thuế (Tax Resident)

Bạn thường được coi là người cư trú để tính thuế nếu bạn sống ổn định tại Úc. ATO sử dụng các bài kiểm tra sau:

• The Resides Test: Bạn có thực sự sống tại Úc theo thói quen và sự thiết lập cuộc sống không?
• The 183-day Test: Nếu bạn có mặt tại Úc trên 183 ngày trong một năm tài chính, bạn có thể được coi là người cư trú trừ khi nơi ở thường xuyên của bạn ở nước ngoài.
• Quyền lợi: Được hưởng mức miễn thuế $18,200 đầu tiên. Nếu thu nhập dưới mức này, bạn không phải đóng thuế (nhưng vẫn có thể phải nộp hồ sơ khai thuế).

2.2. Cá nhân không cư trú (Foreign Resident)

Dành cho những người làm việc tại Úc trong thời gian ngắn hoặc nhà đầu tư nước ngoài có thu nhập tại Úc nhưng không định cư.

• Đặc điểm: Không được hưởng mức miễn thuế $18,200. Bạn bị đánh thuế 30% ngay từ đồng đô la đầu tiên kiếm được (cho đến mức $135,000).
• Lưu ý: Người không cư trú thường không phải đóng phí Medicare Levy.

Thuế thu nhập cá nhân ở Úc

2.3. Working Holiday Makers (Visa 417 & 462)

Đây là nhóm đặc thù bao gồm các bạn trẻ đi du lịch kết hợp làm việc. Mức thuế dành cho nhóm này là 15% cho $45,000 đầu tiên, sau đó áp dụng theo biểu phí lũy tiến thông thường.

3. Biểu phí thuế thu nhập cá nhân ở Úc mới nhất

Kể từ ngày 1/7/2024, biểu thuế thu nhập cá nhân tại Úc đã thay đổi mạnh mẽ theo lộ trình cắt giảm thuế giai đoạn 3. Mục tiêu là hỗ trợ người lao động đối phó với lạm phát.

3.1. Chi tiết bảng thuế dành cho người cư trú

Sự thay đổi này giúp hầu hết người lao động tiết kiệm được từ vài trăm đến vài nghìn đô la mỗi năm.

3.2. Phân tích tác động của Stage 3 Tax Cuts

Trước đây, ngưỡng thuế 37% bắt đầu từ mức thu nhập $120,000. Hiện nay, ngưỡng này đã bị xóa bỏ và thay bằng mức 30% áp dụng cho dải thu nhập rộng từ $45,001 lên đến tận $135,000. Điều này khuyến khích người dân làm thêm giờ hoặc nâng cao thu nhập mà không lo sợ bị "nhảy" vào khung thuế quá cao quá sớm.

4. Cách tính thuế thu nhập cá nhân ở Úc và các khoản phí đi kèm

Việc tính toán thuế không chỉ đơn giản là nhân thuế suất với tổng lương. Bạn cần hiểu về các khái niệm: Thu nhập gộp, Thu nhập chịu thuế và Phí Medicare.

4.1. Công thức tính thu nhập chịu thuế (Taxable Income)

Thu nhập chịu thuế (Taxable Income) = Tổng thu nhập (Gross Income) - Khoản khấu trừ hợp lệ (Allowable Deductions)

Tổng thu nhập bao gồm: Lương, thưởng, tiền lãi ngân hàng, thu nhập từ cổ phiếu, thu nhập từ cho thuê nhà, và các khoản hỗ trợ chính phủ (nếu có).

4.2. Phí Medicare và phụ phí y tế bổ sung

Ngoài thuế thu nhập cá nhân, hầu hết người cư trú Úc phải đóng thêm phí Medicare Levy để duy trì hệ thống y tế công cộng.

• Mức phí: Thường là 2% thu nhập chịu thuế.
• Medicare Levy Surcharge (MLS): Nếu bạn có thu nhập cao (trên $97,000 cho cá nhân hoặc $194,000 cho hộ gia đình) mà không mua bảo hiểm sức khỏe tư nhân (Private Hospital Cover), bạn có thể phải đóng thêm từ 1% đến 1.5% phí MLS.

Phí Medicare và phụ phí y tế bổ sung ở Úc

4.3. Ví dụ minh họa tính thuế

Giả sử bạn là người cư trú, thu nhập $90,000/năm và có $2,000 chi phí khấu trừ làm việc tại nhà.

• Thu nhập chịu thuế: $90,000 - $2,000 = $88,000.
• Thuế trên $18,200 đầu: $0.
• Thuế cho mức $18,201 - $45,000: ($45,000 - $18,200) * 16% = $4,288.
• Thuế cho mức $45,001 - $88,000: ($88,000 - $45,000) * 30% = $12,900.
• Tổng thuế cá nhân: $4,288 + $12,900 = $17,188.
• Medicare Levy (2%): $88,000 * 2% = $1,760.
  => Tổng số tiền phải nộp cho ATO: $18,948.

5. Mã số thuế (TFN) và Số doanh nghiệp (ABN)

Khi bắt đầu làm việc tại Úc, bạn sẽ đứng trước lựa chọn nhận lương qua TFN hay làm việc dưới dạng ABN.

5.1. Tax File Number (TFN): Mã định danh thuế dành cho cá nhân

Đây là số định danh duy nhất của bạn với hệ thống thuế.

• Tại sao cần TFN? Nếu không có TFN, chủ lao động buộc phải giữ lại mức thuế cao nhất (45%) từ tiền lương của bạn. Ngoài ra, bạn cũng không thể nhận các hỗ trợ từ Centrelink hay nộp hồ sơ khai thuế.
• Cách đăng ký: Hoàn toàn miễn phí qua website của ATO hoặc qua các bưu điện (Australia Post).

Tax File Number (TFN): Mã định danh thuế dành cho cá nhân

5.2. Mã số kinh doanh tại Úc

Dành cho những người làm Freelancer, nhà thầu (Contractor) hoặc tự kinh doanh.

• Lợi ích: Bạn được coi là một doanh nghiệp, có thể khai báo nhiều khoản chi phí kinh doanh hơn để khấu trừ thuế.
• Rủi ro: Bạn tự chịu trách nhiệm về thuế, không được chủ đóng quỹ hưu bổng (Superannuation) và không có bảo hiểm tai nạn lao động (WorkCover) mặc định.

6. Danh mục chi phí được ATO chấp nhận khấu trừ thuế

ATO cho phép bạn trừ đi các khoản chi phí phát sinh để tạo ra thu nhập. Đây là cách tốt nhất để giảm "Taxable Income".

6.1. Chi phí làm việc tại nhà

Kể từ năm 2023, ATO áp dụng phương pháp Fixed Rate mới (67 cents/giờ).

• Bao gồm: Tiền điện, gas, internet, điện thoại và văn phòng phẩm.
• Điều kiện: Bạn phải làm việc thực sự tại nhà và có bảng chấm công (timesheet) ghi lại số giờ làm việc.
• Phương pháp khác: Phương pháp thực tế (Actual cost) – phù hợp nếu bạn có một phòng làm việc riêng biệt với chi phí rất lớn.

Chi phí làm việc tại nhà tại Úc

6.2. Chi phí xe cộ và đi lại

• Bạn không được khấu trừ quãng đường từ nhà đến công ty.
• Bạn được khấu trừ nếu di chuyển giữa hai địa điểm làm việc, hoặc đi từ công ty đến gặp khách hàng.
• Phương pháp tính: Cents per kilometre (mức 85 cents/km cho năm 2024-25, giới hạn 5,000km) hoặc dùng sổ nhật ký (Logbook).

6.3. Công cụ và thiết bị

Nếu bạn mua máy tính, điện thoại, hoặc dụng cụ nghề nghiệp phục vụ công việc:

• Nếu giá trị dưới $300: Bạn được khấu trừ toàn bộ trong năm đó.
• Nếu giá trị trên $300: Bạn phải tính khấu hao theo tuổi thọ của thiết bị.

7. Quy trình và Thủ tục Quyết toán thuế (Tax Return)

Việc khai thuế là nghĩa vụ hàng năm. Ngay cả khi thu nhập của bạn thấp, việc nộp hồ sơ vẫn giúp bạn nhận lại số tiền thuế đã nộp dư (Tax Refund).

7.1. Các bước thực hiện

1. Chuẩn bị tài khoản myGov: Liên kết tài khoản myGov của bạn với dịch vụ của ATO.
2. Kiểm tra Income Statement: Chờ đến khi trạng thái thu nhập từ chủ lao động hiện là "Tax ready" (thường sau ngày 14/7).
3. Khai báo các khoản thu nhập khác: Lãi ngân hàng, cổ tức, tiền điện tử (Crypto).
4. Nhập các khoản khấu trừ: Điền các chi phí xe cộ, làm việc tại nhà như đã chuẩn bị ở mục 6.
5. Gửi hồ sơ (Lodge): Bạn sẽ nhận được thông báo kết quả (Notice of Assessment) trong vòng 2 tuần.

Quy trình và Thủ tục Quyết toán thuế

7.2. Các lỗi thường gặp và rủi ro bị kiểm toán (Audit)

ATO sở hữu hệ thống dữ liệu liên thông cực kỳ mạnh mẽ với ngân hàng, sàn giao dịch crypto và các đại lý bất động sản.

• Khai khống chi phí: Đây là lỗi phổ biến nhất. Nếu không có hóa đơn, bạn có thể bị phạt nặng.
• Quên khai thu nhập phụ: Thu nhập từ Uber, Airbnb hoặc bán hàng online đều phải được khai báo.
• Lừa đảo (Scams): Cảnh giác với các tin nhắn hoặc email giả danh ATO yêu cầu cung cấp TFN hoặc đe dọa bắt giữ. ATO không bao giờ gửi link yêu cầu cung cấp thông tin đăng nhập qua SMS.

Việc hiểu và quản lý tốt thuế thu nhập cá nhân ở Úc không chỉ giúp bạn tránh được các rắc rối pháp lý mà còn giúp bạn tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ mỗi năm, góp phần xây dựng nền tảng tài chính vững chắc tại xứ sở Kangaroo. Cảm ơn bạn đã tham khảo bài viết của LT Pacific, nếu có bất kỳ thắc mắc gì về các vấn đề liên quan, đừng ngần ngại liên hệ ngay với chúng tôi!